Hiểu và tránh sai loại dầu bôi trơn không chỉ giúp máy chạy bền hơn, mà còn giúp bạn chủ động kiểm soát rủi ro và chi phí trong dài hạn.

Một quản đốc xưởng từng nói với tôi như vậy khi chỉ vào cụm động cơ – trục quay đang vận hành ở tốc độ cao. Thiết bị không hề quá tải, linh kiện đúng tiêu chuẩn, lịch bảo trì vẫn thực hiện đều đặn. Thế nhưng vòng bi liên tục hỏng, nhiệt độ tăng nhanh sau mỗi ca chạy dài.

Một trưởng ca bảo trì từng thở dài với tôi trong xưởng sản xuất: “Vòng bi thay đúng chủng loại, máy không quá tải, mà sao cứ vài tháng lại kêu, lại nóng, rồi hỏng?” Đó không phải là câu chuyện hiếm. Trên thực tế, hỏng vòng bi công nghiệp là một trong những nguyên nhân gây dừng máy, tốn chi phí và làm đau đầu bộ phận kỹ thuật nhiều nhất trong nhà máy.

Một quản lý bảo trì từng nói với tôi như vậy khi chúng tôi đứng cạnh một động cơ bơm nước công suất không quá lớn, nhưng đã thay vòng bi tới lần thứ ba chỉ trong vòng một năm. Máy không quá ồn, không rung dữ dội, cũng chưa từng dừng đột ngột. Thế nhưng cứ vài tháng lại phát sinh sự cố. Sau khi đo kiểm và kiểm tra tổng thể, nguyên nhân lộ rõ: lệch tâm động cơ.

“Động cơ này mới sửa, sao chạy vài tiếng đã nóng ran?”

Đó là câu hỏi tôi nghe được rất nhiều khi đi kiểm tra hệ thống điện – cơ trong các nhà máy. Có nơi, công nhân chỉ cần chạm tay vào vỏ động cơ là phải rụt lại ngay. Có nơi khác, mùi cách điện khét nhẹ xuất hiện mỗi khi máy chạy tải cao. Quá nhiệt động cơ điện không xảy ra đột ngột, nhưng khi đã bộc lộ rõ thì thường kéo theo dừng máy, cháy cuộn dây, hoặc hư hỏng lan sang thiết bị khác.

Không có sự cố đột ngột, không có tiếng nổ hay dừng máy bất ngờ. Tất cả diễn ra chậm rãi, âm thầm. Và thủ phạm ở đây không phải lỗi vận hành nghiêm trọng, mà là mòn cơ khí thiết bị – hiện tượng tưởng như hiển nhiên, nhưng lại là nguyên nhân gốc rễ của rất nhiều chi phí bảo trì và gián đoạn sản xuất.