10/02/2026
Ca đêm hôm đó bắt đầu rất bình thường.
Một cụm motor kéo băng tải trong xưởng chạy suốt gần 2 năm không vấn đề gì. Đến khoảng 2 giờ sáng, công nhân nghe “cạch” một tiếng rất lớn, rồi cả dây chuyền dừng đột ngột.
Khi mở nắp che ra, mọi người mới thấy:
👉 trục motor gãy ngay sát khớp nối.
Không phải vòng bi.
Không phải khớp nối cao su.
Mà là… gãy hẳn trục thép đặc.
Nghe thì có vẻ hiếm, nhưng với người làm bảo trì lâu năm, đây không phải chuyện lạ.
Điều trớ trêu là trước đó:
vòng bi đã thay 2 lần
khớp nối mòn nhanh bất thường
máy rung nhẹ
nhưng không ai nghĩ đến việc căn chỉnh khớp nối máy quay lại từ đầu
Chỉ một sai lệch nhỏ kéo dài hàng nghìn giờ, lực uốn tích lũy đủ để “bẻ gãy” cả trục.
Nếu bạn từng gặp tình trạng:
rung tăng dần theo thời gian
vòng bi hư lặp lại
khớp nối nóng
trục mòn, nứt chân then
hoặc tệ hơn: gãy trục
… thì bài viết này dành cho bạn.
Chúng ta sẽ cùng làm rõ khi nào cần căn chỉnh khớp nối, vì sao chậm trễ có thể dẫn đến nứt gãy trục, và cách phòng tránh dựa trên kinh nghiệm thực tế tại hiện trường.
Sau khi lắp đặt hoặc sửa chữa, rất nhiều người nghĩ:
“Đặt gần thẳng là được rồi.”
Sai lệch vài phần trăm milimet trông chẳng đáng kể.
Nhưng với máy quay tốc độ cao, đó lại là vấn đề nghiêm trọng.
Khi hai trục không đồng tâm:
xuất hiện lực uốn liên tục
vòng bi chịu tải lệch
khớp nối kéo – đẩy không đều
trục bị mỏi kim loại
Mỗi vòng quay là một lần “bẻ nhẹ” trục.
Ở 1500 rpm → hơn 2 triệu chu kỳ uốn/ngày.
Bạn có thể tưởng tượng một sợi thép bị bẻ qua bẻ lại hàng triệu lần?
Sớm muộn cũng gãy.
👉 Căn chỉnh khớp nối máy quay định kỳ và đúng lúc chính là cách đơn giản nhất để bảo vệ toàn bộ hệ thống.
Không chỉ vòng bi, mà cả trục, phớt, khớp nối và motor.
Đây là quá trình:
đo độ lệch giữa hai trục
điều chỉnh vị trí máy
đưa tâm trục về cùng một đường thẳng
Mục tiêu:
giảm tải phụ
giảm rung
tăng tuổi thọ thiết bị
Feature: căn chỉnh bằng thước lá, đồng hồ so hoặc laser
Advantage: phát hiện sai lệch rất nhỏ
Benefit: giảm nguy cơ nứt gãy trục, tiết kiệm chi phí sửa chữa lớn
Một ca căn chỉnh 2–3 giờ có thể tránh được hàng chục giờ downtime.
Đây là câu hỏi nhiều người tìm kiếm nhất.
Thực tế, không chỉ căn chỉnh lúc lắp mới.
Bạn nên kiểm tra và căn chỉnh trong các tình huống sau.
Đây là thời điểm bắt buộc.
Khi:
thay motor
thay bơm
thay hộp số
thay vòng bi lớn
đại tu tổng thể
Việc tháo – lắp gần như chắc chắn làm thay đổi vị trí trục.
Nếu bỏ qua bước alignment, bạn đang “đánh cược” với tuổi thọ máy.
Trong kinh nghiệm của tôi, 80% máy mới lắp đều lệch nếu không đo lại.
Chỉ cần:
dịch máy vài cm
thay bulong
đổ lại nền
kê lại chân đế
… độ đồng tâm đã thay đổi.
Tôi từng thấy một bơm di dời sang vị trí mới, lắp “gần giống cũ”. Sau 3 tháng, trục nứt ngay chân then.
Đo alignment mới biết lệch gần 0.5 mm.
Sai số này đủ gây mỏi kim loại nhanh chóng.
Máy rung hơn trước, nhưng vẫn chạy được.
Nhiệt vòng bi tăng, khớp nối nóng.
Bạn muốn tránh hỏng nặng.
👉 Hãy đo và căn chỉnh ngay.
Đừng đợi tới khi “hỏng hẳn mới sửa”.
Rung là lời cảnh báo sớm nhất.
Nếu bạn thay vòng bi 3–6 tháng/lần, vấn đề gần như chắc chắn không nằm ở vòng bi.
Khớp nối cao su rách liên tục cũng vậy.
Đó là dấu hiệu điển hình của:
👉 lệch đồng tâm kéo dài
Thay linh kiện chỉ xử lý “ngọn”.
Căn chỉnh mới xử lý “gốc”.
Nhiều người nghĩ:
“Lắp chuẩn rồi thì để đó chạy mãi.”
Thực tế:
nền móng lún
bulong giãn
nhiệt độ thay đổi
rung lâu ngày
Tất cả làm trục lệch dần.
Với máy quan trọng, tôi thường khuyến nghị:
6–12 tháng kiểm tra 1 lần
hoặc theo kế hoạch bảo trì định kỳ
Một nhà máy thức ăn chăn nuôi có cụm quạt hút lớn.
Ban đầu máy chạy bình thường.
Sau 1 năm:
rung tăng
vòng bi thay liên tục
khớp nối nóng
Mọi người chỉ tập trung thay linh kiện.
Không ai đo alignment.
Đến tháng thứ 18, trục motor gãy.
Thiệt hại:
dừng dây chuyền 2 ngày
thuê cẩu tháo motor
thay trục + gia công lại
mất sản lượng lớn
Sau khi đo lại, lệch góc rất cao.
Nếu căn chỉnh sớm, chi phí chỉ bằng 1/50.
Bài học rất “đắt giá”.
Không chỉ gãy trục.
Danh sách còn dài hơn bạn nghĩ:
vòng bi hỏng sớm
phớt cơ khí rò rỉ
khớp nối mòn
tiêu thụ điện tăng
rung truyền sang kết cấu
downtime liên tục
Và cuối cùng: nứt gãy trục do mỏi kim loại.
Gãy trục thường đến bất ngờ, không có cơ hội sửa chữa kịp thời.
Tùy mức độ yêu cầu.
nhanh
sơ bộ
kiểm tra ban đầu
chính xác hơn
phù hợp xưởng vừa và nhỏ
nhanh
chính xác cao
lý tưởng cho thiết bị quan trọng
Cá nhân tôi thường:
👉 kiểm tra nhanh bằng thước lá
👉 căn chỉnh chính xác bằng laser
Cách này tiết kiệm thời gian và hiệu quả nhất.
Sau nhiều năm làm hiện trường, tôi luôn ghi nhớ:
Đừng tin vào “nhìn bằng mắt”
Đừng chạy thử khi chưa kiểm tra
Đừng thay vòng bi liên tục mà không tìm nguyên nhân
Và đặc biệt: alignment luôn rẻ hơn sửa chữa
Chỉ cần 2–3 giờ căn chỉnh có thể giúp trục chạy bền thêm vài năm.
Căn chỉnh khớp nối máy quay không phải việc “tùy hứng”.
Nó là:
bước bắt buộc sau lắp đặt
kiểm tra cần thiết khi có rung
bảo trì định kỳ để phòng ngừa
giải pháp bảo vệ trục và vòng bi lâu dài
Nếu bạn thấy máy có dấu hiệu bất thường, đừng chờ đến khi nứt gãy mới xử lý.
Hãy kiểm tra và căn chỉnh ngay khi còn sớm.
Đôi khi, chỉ một thao tác nhỏ hôm nay có thể giúp bạn tránh được một sự cố lớn ngày mai.
Nếu bạn quan tâm đến các kinh nghiệm bảo trì thực tế, đo rung, cân bằng động hay tối ưu tuổi thọ thiết bị quay, hãy tiếp tục theo dõi những chia sẻ chuyên sâu tiếp theo. Chăm sóc máy đúng cách luôn rẻ hơn rất nhiều so với sửa chữa khi đã hỏng.
-large.webp)
(1)-large.webp)
Chia sẻ
